De synagoge in Bad Nieuweschans

Hier tref je allerlei topics aan die te maken hebben met geschiedenis en de oudheid.
Gebruikersavatar
baphomet
Administrator
Administrator
Berichten: 23142
Lid geworden op: za 21 aug 2010, 16:08

vr 20 jul 2012, 01:25

Zo daar was Bapho weer! ;-) Ik was even een weekje stil en wat weinig op QFF omdat ik eerder vorige week druk was en daarnaast omdat ik mezelf even 2 dagen vrijaf heb gegund gisteren en eergisteren. Ik ben de afgelopen twee dagen dan ook even gaan genieten van wat rust in het Duitse en Groningse land van het Reiderland en het Oldambt. En toen ik vanmorgen de regio daar weer verliet om terug te keren naar het Drentse land ben ik nog even door het grensplaatsje Bad Nieuweschans gereden...

Aldaar trof ik een prachtig klein gebouwtje aan dat mijn aandacht trok vanwege een plaquette aan de muur...



Eenmaal gestopt en uitgestapt bleek dit een oude synagoge te zijn... Dat trok mijn aandacht nog meer waardoor ik zojuist bij thuiskomst eens besloot te gaan zoeken...

Op Wikipedia trof ik het onderstaande aan, leest U even mee???

De synagoge in Bad Nieuweschans werd in 1811 gevestigd in een pand aan de Achterstraat 40 in de voormalige vestingstad Nieuweschans in de Nederlandse provincie Groningen.

Het op de grens van Nederland en Duitsland gelegen vestingstadje Nieuweschans werd al sinds 1630 gebruikt door uit Duitsland afkomstige Joden om zich aldaar te vestigen. Er kon samen met de joodse gemeenschap van het nabijgelegen Bellingwolde één gemeente worden gevormd. In 1811 kreeg deze gemeenschap de beschikking over een gebouwtje, dat achter de bebouwing van de Achterstraat in Nieuweschans was gelegen. Tot 1925 heeft dit gebouw dienst gedaan als synagoge van de joodse gemeenschap van Nieuweschans en Bellingwolde. Door de terugloop van het aantal joodse inwoners in de jaren twintig van de 20e eeuw kon het quorum voor het gemeenschappelijk gebed in de synagoge niet meer gehaald worden. Het gebouw werd verkocht en van de opbrengst kon in 1934 een bidlokaal in Bellingwolde worden gerealiseerd.

De gemeenschap beschikte over twee begraafplaatsen. Eén begraafplaats ligt in Bad Nieuweschans net buiten de vestingwal aan de Bunderpoort. De tweede begraafplaats bevindt zich in het dorp Bellingwolde.



Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn alle joodse inwoners van Nieuwe Schans, op twee na, weggevoerd en door de Duitsers vermoord. Een plaquette aan de muur van de voormalige synagoge herinnert aan enkele van de weggevoerde en vermoorde Joden uit Nieuweschans. Na de oorlog werd de gemeente samengevoegd met de joodse gemeente van Stadskanaal.

Het voormalige synagogegebouw aan de Achterstraat is erkend als rijksmonument en is sedert 2004 in het bezit van de Stichting Vrienden van de Nieuwe Schans.

Tja, en er is uiteraard nog meer... Op de website van het Joods Historisch Museum trof ik het navolgende aan... Leest U weer even mee...???

Rond 1630 vestigden zich blijvend joden in de garnizoensplaats Nieuweschans. Het waren meestal passanten uit Duitsland die ter plaatse bleven hangen. Samen met een aantal joden in het naburige dorp Bellingwolde werd al spoedig een joodse gemeente gevormd. Vanaf 1811 had deze gemeenschap de beschikking over een synagoge in de Achterstraat.

Prentbriefkaart van de synagoge in Nieuweschans, ca. 1960De joodse gemeente had twee begraafplaatsen, waarvan de oudste, gelegen in het oostelijke deel van Nieuweschans aan de Bunderpoort, buiten de voormalige wal, kort na 1811 aangekocht was. De andere lag aan de Kerkweg in het dorp Bellingwolde en was vanaf 1881 in gebruik. Naast een kerkbestuur, dat uit drie leden bestond, waren aan het einde van de negentiende eeuw binnen de gemeente een mannen- en een vrouwenvereniging voor de begrafenissen actief. De joodse kinderen kregen op kosten van hun ouders les van een godsdienstleraar uit Winschoten, aangezien het onderwijs niet van gemeentewege georganiseerd was.

Vanaf het begin van de twintigste eeuw liep het aantal joodse inwoners van Nieuweschans zodanig terug dat er alleen nog op de Hoge Feestdagen diensten gehouden konden worden. Toen er in de twintiger jaren ook op die dagen niet langer de vereiste tien joodse mannen bijeengebracht konden worden is de bouwvallige synagoge in 1925 gesloten. Uit de opbrengst van de verkoop van het gebouw in 1934 werd een 'bidlokaal' in Bellingwolde ingericht. De voormalige synagoge werd in de loop der tijd voor verscheidene doeleinden gebruikt.

Met uitzondering van een tweetal onderduikers dat de bezetting overleefde, zijn alle joden van Nieuweschans gedeporteerd en vermoord. De joodse gemeente werd in 1948 officieel ontbonden en bij die van Stadskanaal gevoegd. In 1968 kocht de gemeente Nieuweschans het voormalige synagogegebouw, waarna het in 1973 door Monumentenzorg gerestaureerd werd. In 2004 werd het gebouw aangekocht door de Stichting Vrienden van de Nieuwe Schans.
De joodse begraafplaatsen worden onderhouden door het plaatselijke gemeentebestuur. De grafstenen op de begraafplaats in Bellingwolde werden geïnventariseerd in het Stenen Archief.

Aantal joden in Nieuweschans en omstreken:

1809     46
1840     62
1869     97
1899     65
1930     48

En zo kwam ik op een website over joden in Groningen het onderstaande tegen... Leest U nog een keer mee...???

Nieuweschans ligt in het oosten van de provincie Groningen. Het dorp dankt zijn ontstaan in 1628 aan de stichting van een vestingwerk op de grens van Nederland en Duitsland. In 1882 werden deze vestingwerken geslecht en de grachten gedempt. In de eerste helft van de 17e eeuw vestigen zich de eerste joodse inwoners in het dorp.

Tot het midden van de 18e eeuw zou het dorp echter nooit meer dan een of twee joodse families herbergen, die er meestal niet voor langere tijd bleven wonen. Met de komst in 1750 van Gerson Arents uit het nabijgelegen Oostfriese Stapelmoor zou dat anders worden. Vanaf dat jaar woonden er voortdurend joden in het dorp.

Deze nieuwkomers waren voornamelijk afkomstig uit de Oostfriese dorpen aan de overzijde van de grens. De vestiging van Gerson Arents stuitte op weerstand van de gevestigde bewoners. Zonder succes probeerden zij de plaatselijke autoriteiten te overtuigen dat de vestiging van joden schadelijk was voor hun broodwinning. De middelen van bestaan van de joden bestonden hoofdzakelijk uit de handel in textiel en allerlei ongeregelde goederen en in mindere mate de handel in vee en vlees.

Wat betreft hun religieuze noden en behoeften waren de joden uit Nieuweschans voornamelijk op zichzelf aangewezen. Grotere Joodse Gemeenten lagen op relatief grote afstand.
In 1813 verwierf de joodse gemeenschap in Nieuweschans de status van een Joodse Gemeente. Behalve Nieuweschans maakten ook de joden in de nu Oostfriese dorpen Bunde en Stapelmoor er deel van uit. Vanaf 1821 was het een zogenaamde Bijkerk van de Ringsynagoge Winschoten.

In 1809 telde het dorp 25 joden, in 1849 was hun aantal gegroeid tot 61 en daarna liep als gevolg van de veranderende sociale en economische omstandigheden het aantal joden in het dorp terug tot acht in 1930.

Tja, grappig, zo veel historie en dat terwijl het zo'n klein gebouwtje is in een vrij klein dorpje. Bad Nieuweschans is namelijk alles behalve en groot dorp... Ik vond het oprecht een interessant stukje info en leuk stukje historie waar ik vandaag op stuitte en daarom wilde ik het dus even met jullie delen hier op QFF...

Hieronder in de comments kan het wat mij betreft verder...

1119 AD
De volgende gebruiker(s) zeggen bedankt: Toxopeus
Omhoog
Gebruikersavatar
abrakadaver
Super QFF-er
Super QFF-er
Berichten: 970
Lid geworden op: di 24 aug 2010, 21:53

vr 20 jul 2012, 02:48

Bourtange heeft ook een synagoge :

De synagoge van Bourtange in de Oost-Groningse plaats Bourtange is gebouwd in 1842.
De joodse gemeenschap in Bourtange beschikte al voor 1842 over een plaats van samenkomst. Aanvankelijk was dat in de 18e eeuw in de vorm van een huissynagoge. Later kreeg men de beschikking over een zelfstandige synagoge als plaats van samenkomst. Tot 1842 leverde dat regelmatig problemen op vanwege de slechte staat van de gebruikte gebouwen. In 1842 kon de synagoge in de Batterijstraat worden gebouwd. Achter dit gebouw werd de onderwijzerswoning gerealiseerd.[1]
In de Tweede Wereldoorlog is de Joodse bevolking van Bourtange grotendeels naar Polen gedeporteerd en daar vermoord. Een enkeling heeft de oorlog als onderduiker overleefd. In 1948 werd de joodse gemeente van Bourtange opgeheven, door haar samen te voegen met die van Stadskanaal en in 1988 werd ook die gemeente opgeheven door samenvoeging met die van Groningen. [2] Enkele keren per jaar worden er nog diensten georganiseerd door de Vereniging van Vrienden van de Synagoge Bourtange
De synagoge en de onderwijzerswoning zijn gerestaureerd en sinds 1989 ingericht als Joods Synagogaal Museum. De namen van de vermoorde joden uit Bourtange zijn op een plaquette in het museum te vinden.[2]

Afbeelding
Gebruikersavatar
abrakadaver
Super QFF-er
Super QFF-er
Berichten: 970
Lid geworden op: di 24 aug 2010, 21:53

vr 20 jul 2012, 02:56

Ik moest ook enigszins lachen om de naam bargeboer op die plaquette;-)
Dat betekend varkensboer in mijn moeders taal;-)
Maar ik heb ff opgezocht waar de naam vandaan komt:
http://www.meertens.knaw.nl/nfb/detail_ ... r=eq&taal=

Verklaring:Plaatsnaam Bargebur bij Norden in Ostfriesland.
Gebruikersavatar
Toxopeus
Administrator
Administrator
Berichten: 4201
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 19:53

vr 20 jul 2012, 03:11

De joodse begraafplaats in Bad Nieuweschans is ook interessant. Het hele dorp eigenlijk wel al zeg ik het zelf B)
In de erfenis der eeuwen ligt veel wijsheid opgetast. Ook hier geldt: dwaas is hij die zijn eigen geschiedenis versmaadt.
Gebruikersavatar
Toxopeus
Administrator
Administrator
Berichten: 4201
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 19:53

vr 20 jul 2012, 03:17

Afbeelding
In de erfenis der eeuwen ligt veel wijsheid opgetast. Ook hier geldt: dwaas is hij die zijn eigen geschiedenis versmaadt.
Gebruikersavatar
Toxopeus
Administrator
Administrator
Berichten: 4201
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 19:53

vr 20 jul 2012, 03:35

Afbeelding
In de erfenis der eeuwen ligt veel wijsheid opgetast. Ook hier geldt: dwaas is hij die zijn eigen geschiedenis versmaadt.
Gebruikersavatar
Toxopeus
Administrator
Administrator
Berichten: 4201
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 19:53

vr 20 jul 2012, 03:38

En er worden soms ook leuke bijeenkomsten of exposities gehouden in de synagoge:

Afbeelding
In de erfenis der eeuwen ligt veel wijsheid opgetast. Ook hier geldt: dwaas is hij die zijn eigen geschiedenis versmaadt.
Gebruikersavatar
Toxopeus
Administrator
Administrator
Berichten: 4201
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 19:53

za 04 aug 2012, 05:47

Afbeelding

Winston waakt over Bad Nieuweschans
BAD NIEUWESCHANS – In het centrum van Bad Nieuweschans staat sinds enkele weken een enorm beeld van een buldog.

Het beeld is gemaakt door de Russische beeldhouwer Alexander Taratynov. Alexander Taratynov (geb. Moskou 1956) is, na het Kunstlyceum Moskou (1967-1974) opgeleid aan de Surikov Kunstacademie in Moskou (1975-1981). Hij is lid van de Associatie van Russische Kunstenaars en van de Grekov Studio, het instituut waaraan de Russische overheid van oudsher opdrachten voor het vervaardigen van monumenten verstrekt. Alexander Taratynov woont inmiddels al enkele decennia in Maastricht. In 2007 verkreeg hij de bijzonder eervolle benoeming tot corresponderend lid van de Academie voor de Schone Kunsten van de Russische Federatie (Moskou), waarvan hij tevens de zilveren medaille ontving. Ook ontving hij de bronzen medaille van Serre di Rappolano (Italië).

Begin april kwam deze beeldhouwer in het nieuws omdat uit de beeldentuin bij Fontana 13 bronzen beelden van zijn hand, waren gestolen. Het beeld van de buldog zal redelijk zeker op zijn plekje blijven staan, want dit 2,5 ton wegende en 3,5 meter hoge beeld leg je niet zomaar in je kofferbak.

In de beeldentuin staat nog wel de beeldengroep, wat de Nachtwacht voorstelt. Deze beelden zijn eveneens van Alexander Taratynov.

http://www.westerwoldeactueel.nl/2012/0 ... uweschans/
In de erfenis der eeuwen ligt veel wijsheid opgetast. Ook hier geldt: dwaas is hij die zijn eigen geschiedenis versmaadt.
Gebruikersavatar
Toxopeus
Administrator
Administrator
Berichten: 4201
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 19:53

do 25 apr 2013, 22:31

terug naar de bron!

In 1975 meldde zich een Duitse onderzoeker bij de toenmalige burgemeester van Nieuweschans met de mededeling: “Er zit geneeskrachtig water onder Nieuweschans. Dit betekent dat Nieuweschans een Heilbad - Kuuroord kan worden”. Dat was iets geheel nieuws voor Nederland en het duurde dan ook even voor men er in geloofde. Pas in 1980 werd er een proefboring gedaan en werd op 633 meter diepte het gezochte ‘Heilwasser’ aangeboord.


Kwalificatie
Een professor van het “Laboratorium für Wasseruntersuchungen” in Hannover is gevraagd het Nieuweschanse water te onderzoeken. Hij gaf het water een zeer hoge internationale kwalificatie. De karakteristiek luidt: “IJzer- en jodiumhoudende thermaalsole met een hoog gehalte calcium en sulfaationen.” De benaming van het bronwater komt uit Duitsland, omdat in Nederland geen regels over bronwater bestaan. In Duitsland stelt het Deutsche Bäderverband, de vereniging van kuuroorden, normen op voor bronwater.

Het eerste kuurcentrum van Nederland
In mei 1985 werd er een N.V. opgericht en begon de bouw van het eerste kuurcentrum van Nederland. In december 1985 opent Fontana Bad Nieuweschans de deuren voor het publiek. Na het eerste jaar werd tevens de kuurpolikliniek geopend. Onder leiding van een dermatoloog werden mensen behandeld die lijden aan de huidziekte psoriasis. In 1986 kwamen er al 80.000 bezoekers en dat was een reden voor uitbreiding. Daarom werd in december 1988 een groter buitenbad met ontvangst-, garderobe- en rustruimte gebouwd en in gebruik genomen.

Ontwikkeling
In de jaren die volgden is Fontana Bad Nieuweschans nog verder uitgebreid met o.a. een hotel, een Saunaplein en diverse kuurstudio’s. Naast de uitbreiding van de faciliteiten, heeft het kuurcentrum zich verder ontwikkeld in dienstverlening en deskundigheid. Hierdoor is Fontana Bad Nieuweschans uitgegroeid tot een modern en toonaangevend kuurcentrum.

Bron: http://www.fontananieuweschans.nl/topme ... ar_de_bron
In de erfenis der eeuwen ligt veel wijsheid opgetast. Ook hier geldt: dwaas is hij die zijn eigen geschiedenis versmaadt.
De volgende gebruiker(s) zeggen bedankt: blackbox
Omhoog
Gebruikersavatar
Toxopeus
Administrator
Administrator
Berichten: 4201
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 19:53

do 16 mei 2013, 22:38

Afbeelding
Afbeelding
In de erfenis der eeuwen ligt veel wijsheid opgetast. Ook hier geldt: dwaas is hij die zijn eigen geschiedenis versmaadt.
De volgende gebruiker(s) zeggen bedankt: combi, BL@DE
Omhoog
Gebruikersavatar
blackbox
Administrator
Administrator
Berichten: 6230
Lid geworden op: za 21 aug 2010, 16:09

do 16 mei 2013, 23:26

:blink: ...

Die laatste foto waar is die gemaakt joh?


apart!... heel apart
illuminati of my own reality
Gebruikersavatar
Toxopeus
Administrator
Administrator
Berichten: 4201
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 19:53

do 16 mei 2013, 23:29

[quote=""blackbox" post=72410"]:blink: ...

Die laatste foto waar is die gemaakt joh?


apart!... heel apart[/quote]

Oh, das de Joodse begraafplaats met het uitzicht op de Duitse grens. Zeer apparte locatie...
In de erfenis der eeuwen ligt veel wijsheid opgetast. Ook hier geldt: dwaas is hij die zijn eigen geschiedenis versmaadt.
Gebruikersavatar
Toxopeus
Administrator
Administrator
Berichten: 4201
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 19:53

di 05 aug 2014, 23:28

Bad Nieuweschans

Afbeelding
De Nieuwe- of Langeakkerschans werd aangelegd in 1628, ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog.

Deze nieuwe schans kreeg de vorm van een regelmatige vijfhoek met bastions, omgeven door wallen en een gracht. Binnen de schans werd een regelmatig stratenpatroon aangelegd, met in het midden een exercitieterrein.

In 1815 vertrok het Nederlandse garnizoen en in 1870 werd bij Koninklijk Besluit bepaald dat Nieuweschans geen vesting meer was. In 1882 werden de vestingwerken geslecht en de grachten gedempt.

De Voorstraat, welke rondom het vroegere exercitieterrein met het oude kanon loopt, is aangewezen tot beschermd dorpsgezicht.

In het schitterend gerestaureerde garnizoensplaatsje is onder andere nog een gedeelte van de oude vestinggracht te zien. Aan de overkant op de resten van de versterkingen uit de 18e eeuw ligt een kleine joodse begraafplaats, waarschijnlijk daterend uit 1811. Op deze begraafplaats werden tot 1874 ook de joden uit het Duitse Bunde begraven. Er staan 44 stenen waarvan de oudste dateert uit 1818.

Afbeelding
Afbeelding

Ooit was het Oldambt de 'Graanschuur van Europa'. Herenboeren bouwden in die gouden tijden boerderijen als kastelen. Deze boerderijen zijn er nog steeds, maar de landbouw en veeteelt bieden niet meer de zekerheid van vroegere tijden.

Een aantal boederijen heeft een andere functie gekregen, in Bad Nieuweschans hebben Tanja de Heus en Johan de Vries hun glasblazerij en galerie gevestigd in 'De Oldambt'.
Afbeelding
Tegenwoordig is Bad Nieuweschans onderdeel van de gemeente Reiderland, een gemeente met prachtige vergezichten, heldere luchten, een rijke historie en een groeiend kunstaanbod.

Afbeelding
De oude 'Hoofdwacht', daterend uit 1631, met het torentje aan de Voorstraat (in de volksmond 'het kloktorentje'), is één van de monumenten in Bad Nieuweschans. Bij dit gebouw werd vroeger elk uur ceremonieel van wacht gewisseld. Momenteel is er een koffiehuisje in gevestigd.

Bron: http://www.atelier-gl.de/ned/nieuweschans.php.htm
In de erfenis der eeuwen ligt veel wijsheid opgetast. Ook hier geldt: dwaas is hij die zijn eigen geschiedenis versmaadt.
De volgende gebruiker(s) zeggen bedankt: blackbox
Omhoog
Gebruikersavatar
blackbox
Administrator
Administrator
Berichten: 6230
Lid geworden op: za 21 aug 2010, 16:09

di 05 aug 2014, 23:38

He wat lekker veel water El Daaro.. ;D
Gebruikersavatar
Toxopeus
Administrator
Administrator
Berichten: 4201
Lid geworden op: ma 15 nov 2010, 19:53

di 05 aug 2014, 23:43

blackbox schreef:He wat lekker veel water El Daaro.. ;D
Ja, vandaar de naam Bad Nieuweschans ;D

Maar het water onder de grond is veel interessanter, terug naar de bron!
In de erfenis der eeuwen ligt veel wijsheid opgetast. Ook hier geldt: dwaas is hij die zijn eigen geschiedenis versmaadt.
Plaats reactie

Terug naar “Geschiedenis”